ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ-ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ

ΤΟΥΡΚΟΚΡΑΤΙΑ (1453-1827 μ.Χ.):

1456-1461 μ.Χ.: Οι Έλληνες εξακολουθούν να τρώγονται μεταξύ τους, οπότε κει οι Τούρκοι κατακτητές αποτελειώνουν το καταστρεπτικό τους έργο: ο Μωάμεθ Β' εκστρατεύει στην Πελοπόννησο και καταλύει το Δεσποτάτο τον Μορέως, όπου οι Έλληνες Δέσποτες Δημήτριος και Θωμάς Παλαιολόγος είχαν στήσει έναν εμφύλιο καυγά για τα οικογενειακά τους μικροσυμφέροντα.

1461 μ.Χ.: Πρώτος βενετοτουρκικός πόλεμος στην  περιοχή της Ελλάδος. Οι Τούρκοι προελαύνουν στην Πελοπόννησο και οι Βενετοί κλείνονται στα κάστρα τους στην Μεθώνη, Κορώνη και αλλού. Ο πρώτος βενετοτουρκικός πόλεμος λήγει με νίκη των Τούρκων, αλλά χάρη στην ισχυρή διπλωματία τους οι Βενετοί επιτυγχάνουν αξιοπρεπείς όρους στην συνθήκη ειρήνης και μάλιστα διατηρούν τα κάστρα τους στην Πελοπόννησο.

1499-1503 μ.Χ.: Δεύτερος βενετοτουρκικός πόλεμος.

1499 μ.Χ.: Ο τουρκικός στόλος πολιορκεί τα κάστρα της Μεθώνης. Ο υπερήφανος βενετικός στόλος αντεπιτίθεται, αλλά δίχως κανένα αποτέλεσμα, και καταπνίγεται από τους Τούρκους, οι οποίοι καταλαμβάνουν το κάστρο της Ναυπάκτου.

1500 μ.Χ.: Οι Τούρκοι καταλαμβάνουν τα βενετικά κάστρα της Μεθώνης, της Κορώνης και της Πύλου. Κατά την πάγια τακτική τους σφάζουν ό,τι κινείται, αρπάζουν ό,τι πολύτιμο βρίσκουν και κατακαίουν ό,τι έχει απομείνει...

1503 μ.Χ.: Οι Βενετοί δεν έχουν δυνάμεις να συνεχίσουν άλλο τον πόλεμο και με βαρεία καρδιά συνθηκολογούν με τους Τούρκους. Οι Τούρκοι εδραιώνουν την καταστροφική κυριαρχία τους στη Νότιο Βαλκανική χερσόνησο.

1532-1534 μ.Χ.: Ισπανοί και Γενουάτες εναντίον των Τούρκων. Ο Γενουάτης Ναύαρχος Andrea Doria πραγματοποιεί μερικές θεαματικές-αλλά με πρόσκαιρα αποτελέσματα-επιτυχίες εναντίον των Τούρκων στην Πελοπόννησο.

1537-1541 μ.Χ.: Τρίτος βενετοτουρκικός πόλεμος. Οι Βενετοί χάνουν τα κάστρα του Ναυπλίου και της Μονεμβασίας.

1570 μ.Χ.: Τέταρτος βενετοτουρκικός πόλεμος. Οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την Κύπρο από τους Βενετούς.

1571 μ.Χ.: Ναυμαχία της Ναυπάκτου: Μια σημαντική νίκη των Χριστιανών. Ο ενωμένος ισπανο-βενετικός στόλος του Ιερού Συνασπισμού (Sacra Liga), με αρχηγό τον Ισπανό πρίγκιπα Don Juan, νίκησε τον τουρκικό στόλο σε ναυμαχία στην είσοδο του Κορινθιακού κόλπου. Οι Τούρκοι έχασαν συνολικά 200 πλοία (από τα συνολικά 230 του στόλου τους) και περισσότερους από 20.000 άνδρες. Οι Έλληνες που πολέμησαν στο πλευρό των συμμάχων, σήκωσαν το μεγαλύτερο βάρος του αγώνα.

1645-1669 μ.Χ.: Πέμπτος βενετοτουρκικός πόλεμος, κατά τον οποίο οι Τούρκοι καταλαμβάνουν την Κρήτη.

1665-1683 μ.Χ.: Μετά την κατάκτηση της Κρήτης και για 18 μόνο έτη, οι Τούρκοι καταφέρνουν να θέσουν υπό τον έλεγχό τους και να επιβάλλουν φορολογία στην Μάνη. Πολλοί Μανιάτες τότε ξενιτεύονται και δημιουργούν κοινότητες σε ιταλικές πόλεις, ενώ οι Τούρκοι χτίζουν τα κάστρα της Κελεφάς, της Ζαρνάτας και του Πόρτο Κάγιο.

1684-1699 μ.Χ.: Έκτος βενετοτουρκικός πόλεμος. Οι ταπεινωμένοι βενετοί δεν το βάζουν κάτω. Με αρχηγό τον παλαίμαχο Fransesco Morozini ξεσηκώνουν τους Έλληνες και καταλαμβάνουν την Πελοπόννησο, την Λευκάδα και την Αττική.

1699 μ.Χ.: Συνθήκη του Κάρλοβιτς, με την οποία τερματίζεται ο έκτος βενετοτουρκικός πόλεμος. Οι Βενετοί κρατούν την Πελοπόννησο, την Λευκάδα και την Αίγινα, ενώ οι Τούρκοι ξαναπαίρνουν την Αττική.

1714-1718 μ.Χ.: Έβδομος και τελευταίος βενετοτουρκικός πόλεμος με πρωτοβουλία των Τούρκων, οι οποίοι ήθελαν να αποκαταστήσουν τα χαμένα τους εδάφη. Αυτός ο πόλεμος εξάντλησε και τους δυο αντιπάλους.

1718 μ.Χ.: Συνθήκη του Passarowitz, με την οποία τερματίζεται ο έβδομος βενετοτουρκικός πόλεμος. Η Πελοπόννησος ξαναπέρασε στην κατοχή των Τούρκων, ενώ οι Βενετοί διατήρησαν μόνο τα Κύθηρα, την Πρέβεζα και την Βόνιτσα.

1718 μ.Χ.: Η Τρίπολη-τότε Τριπολιτσά-γίνεται η πρωτεύουσα του Μορέως και εγκαθίσταται εκεί η τουρκική διοίκηση με τα χαρέμια της και τα λουτρά της. Αργότερα, το 1785-1790 η πόλη τειχίζεται.

1768-1774 μ.Χ.: Πρώτος ρωσοτουρκικός πόλεμος, τον οποίο υποκίνησαν οι Ρώσοι, οι οποίοι ήθελαν ελεύθερη πρόσβαση στο Αιγαίο πέλαγος.

1770 μ.Χ.: Ελληνική εξέγερση κατά των Τούρκων, με την υποκίνηση των Ρώσων. Μετά από μερικές επιτυχίες των επαναστατημένων Ελλήνων στην Πελοπόννησο, την Κρήτη και τα Επτάνησα, οι Τούρκοι αντεπιτέθηκαν και κατέπνιξαν την επανάσταση, κυρίως διότι οι Ρώσοι απέτυχαν να την οργανώσουν σωστά και δεν πρόσφεραν την απαραίτητη υλική βοήθεια στους Έλληνες. Πρίν φύγουν όμως οι Ρώσοι κατάφεραν να καταστρέψουν με την βοήθεια των Ελλήνων τον τουρκικό στόλο έξω από την Χίο. Πρωταγωνιστές του ξεσηκωμού αυτού, οι αδελφοί Ορλώφ, ναύαρχοι του ρωσικού στόλου.

1774 μ.Χ.: Συνθήκη του Κιουτσούκ-Κα'ι'ναρτζί, με την οποία τερματίσθηκε ο πρώτος ρωσοτουρκικός πόλεμος. Αυτή η συνθήκη εξασφάλιζε σημαντικά οφέλη για τους νικητές Ρώσους, αλλά και για τους Έλληνες: ανεξιθρησκεία, γενική αμνηστία και απελευθέρωση φυλακισμένων καθώς και επιστροφή των περιουσιών τους, ελεύθερη εμπορική δραστηριότητα, ελευθερία μετακίνησης και άλλα πολλά.  Ο πλούτος που συγκέντρωσαν οι Έλληνες μετά την υπογραφή της συνθήκης αυτής, ήταν μεγάλος παράγων για την επιτυχία της μεγάλης Ελληνικής επανάστασης του 1821.

1787-1792 μ.Χ.: Δεύτερος ρωσοτουρκικός πόλεμος. Η αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη Β' οραματίζεται να νεκραναστήσει την Βυζαντινή Αυτοκρατορία, αφού προηγουμένως σωριάσει σε ερείπια την οθωμανική αυτοκρατορία. Μάλιστα βαφτίζει τον μικρό εγγονό της Κωνσταντίνο και τον προορίζει για Βυζαντινό αυτοκράτορα. Οι Έλληνες προσεύχονται για την επιτυχία των σχεδίων της.

1792 μ.Χ.: Τα όνειρα της Αικατερίνης Β' έμειναν όνειρα και ο δεύτερος ρωσοτουρκικός πόλεμος έληξε με τη συνθήκη του Ιασίου, με μοναδικό κέρδος για την Ρωσία την χερσόνησο της Κριμαίας.

1814 μ.Χ.: Ιδρύεται η ΦΙΛΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ στην Οδησσό, από τους Έλληνες πατριώτες Νικόλαο Σκουφά, Αθανάσιο Τσακάλωφ και Εμμανουήλ Ξάνθο. Σκοπός της μυστικής αυτής οργάνωσης ήταν η προετοιμασία της επανάστασης που θα ελευθέρωνε τους Έλληνες από τον τουρκικό ζυγό. Στην αρχή ήταν οι τρεις τους, το 1817 ήταν 30 μέλη, το 1820 ήταν 3.000, και το 1821 περισσότεροι από 30.000 ορκισμένοι να αναλάβουν έναν αγώνα μέχρις εσχάτων για την απελευθέρωση των Ελλήνων.

12/04/1820 μ.Χ.: Η αρχηγία της φιλικής εταιρείας και η αρχιστρατηγία της επανάστασης που επρόκειτο να ξεσπάσει σε λίγο, ανατίθεται στον νεαρό Έλληνα αξιωματικό Αλέξανδρο Υψηλάντη, μόλις 28 ετών τότε, που υπηρετούσε στον ρωσικό αυτοκρατορικό στρατό.

1820 μ.Χ.: Εμφύλιος πόλεμος μεταξύ των Τούρκων, που διευκολύνει την έναρξη της επανάστασης στον Ελληνικό χώρο: ο σουλτάνος στέλνει τον Χουρσίτ πασά της Πελοποννήσου εναντίον του Αλή πασά των Ιωαννίνων.

24/02/1821 μ.Χ.: Ο Αλέξανδρος Υψηλάντης κηρύττει επίσημα την έναρξη της Ελληνικής επαναστάσεως, στο Ιάσιο της Μολδαβίας. Από την μια άκρη της Πελοποννήσου έως την άλλη οι επαναστατημένοι Έλληνες πολιορκούν τα κάστρα όπου έχουν καταφύγει για προστασία οι τρομοκρατημένοι Τούρκοι. Η επανάσταση φουντώνει και εξαπλώνεται στην Στερεά Ελλάδα, την Κρήτη, τα νησιά του Αιγαίου πελάγους, την Θετταλία, την Ήπειρο και την Μακεδονία.

21/03/1821 μ.Χ.: Μάχη των Καλαβρύτων, νικηφόρα για τους Έλληνες, με την οποία ουσιαστικά ξεκίνησε η επανάσταση στην Ελλάδα.

23/03/1821 μ.Χ.: Το Αίγιο-που τότε λεγόταν Βοστίτσα-γίνεται η πρώτη πόλη της Πελοποννήσου που απελευθερώνεται από τους Τούρκους, και μάλιστα χωρίς μάχη. Ο Ανδρέας Λόντος, τοπικός άρχων και αρχηγός των ντόπιων επαναστατών, υψώνει στην πόλη την πρώτη Ελληνική επαναστατική σημαία, κόκκινη με μαύρο σταυρό στο κέντρο.

25/03/1821 μ.Χ.: Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός σηκώνει το λάβαρο της επανάστασης στην Ιερά Μονή Αγίας Λαύρας. Η επανάσταση έχει πλέον και επισήμως ξεκινήσει!

25/03/1821 μ.Χ.: Πολιορκία της Καρύταινας. Οι Τούρκοι της Καρύταινας κλείσθηκαν στο κάστρο, οι Έλληνες τους πολιόρκησαν, αλλά τουρκικές ενισχύσεις που ήλθαν από την Τριπολιτσά έτρεψαν σε φυγή τους Έλληνες. Από το στρατόπεδο των Ελλήνων μόνο ένας οπλαρχηγός έμεινε (μαζί με τα 20 παληκάρια του) για να αντιμετωπίσει τους Τούρκους. Ήταν ο Θεόδωρος ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ, που γρήγορα αναδείχθηκε στην πιο ηρωική φυσιογνωμία του αγώνος.

3/04/1821 μΧ.: Τουρκικές ενισχύσεις από το Αγρίνιο φθάνουν στην Πάτρα και σώζουν τους εκεί πολιορκημένους Τούρκους.

6/04/1821 μ.Χ.: Ο Χουρσίτ πασάς φθάνει στην Πελοπόννησο, πυρπολεί την Βοστίτσα, διαλύει τις πολιορκίες του Ακροκόρινθου, του Άργους και του Ναυπλίου και μπαίνει στην Τριπολιτσά όπου ενισχύει την άμυνα της πόλης με 3.500 Αλβανούς. Οι Επαναστάτες αναστατώνονται.

14/4/1821 μ.Χ.: Μάχη στο Λεβίδι. Ταμπουρωμένοι οι Έλληνες στα σπίτια του χωριού, απέκρουσαν επίθεση 3.000 Τούρκων από την Τριπολιτσά, προκαλώντας τους σοβαρές απώλειες. Σε αυτήν την μάχη που ανέβασε πολύ το ηθικό των επαναστατών, διακρίθηκε και σκοτώθηκε ο Έλλην οπλαρχηγός Αναγνώστης Στριφτόμπολας.

24/04/1821 μ.Χ: Πρώτη μάχη στο Βαλτέτσι, όπου αναδεικνύεται η ηγετική φυσιογνωμία και η γενναιότης του Νικηταρά. Με ορμή θύελλας ο λυσσασμένος για μάχες νεαρός οπλαρχηγός, ανιψιός του Κολοκοτρώνη, τρέπει τους Τούρκους σε φυγή και τους κυνηγά ως τα τείχη της Τριπολιτσάς.

19/05/1821 μ.Χ.: Μάχη στα Δολιανά και στα Βέρβενα. Οι Τούρκοι επιχειρούν ξανά να διασπάσουν τον Ελληνικό κλοιό γύρω από την Τριπολιτσά. Ορμούν πανστρατιά εναντίον του Ελληνικού στρατοπέδου στα Δολιανά και στα Βέρβενα, αλλά οι Έλληνες αντιστέκονται γενναία και τους συντρίβουν. Μετά από αυτήν την ήττα οι Τούρκοι κλείσθηκαν στην Τριπολιτσά όπου υπέμειναν καρτερικά την μοίρα τους. Την ίδια στιγμή οι Έλληνες απέκλειαν ξανά με πολιορκίες όλα τα τουρκοκρατούμενα κάστρα.

23/09/1821 μ.Χ.: Μετά από σκληρή 5μηνη πολιορκία, οι Έλληνες κυριεύουν την πρωτεύουσα της Πελοποννήσου Τριπολιτσά, την σημερινή Τρίπολη. Σαν να ήθελαν να εκδικηθούν μέσα σε μια μέρα τις τουρκικές θηριωδίες τεσσάρων αιώνων, οι Έλληνες στρατιώτες επιδίδονται-για πρώτη και τελευταία φορά-σε αδιάκριτη σφαγή όλου του τουρκικού πληθυσμού.

20/12/1821 μ.Χ: Ά Εθνοσυνέλευση στην Επίδαυρο. "Πληρεξούσιοι" από την Πελοπόννησο, την Στερεά Ελλάδα και πολλά νησιά που είχαν αποτινάξει τον Τουρκικό ζυγό συγκεντρώνονται και συντάσσουν το "Προσωρινό Πολίτευμα της Ελλάδος" , το οποίο είναι και το πρώτο Σύνταγμα της Ελεύθερης Ελλάδος. Ηγετική πολιτική προσωπικότητα αναδεικνύεται με διάφορες μηχανορραφίες ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, παρακάμπτοντας τον Υψηλάντη και τους σημαντικότερους στρατιωτικούς αρχηγούς του Αγώνος όπως τον Κολοκοτρώνη, τον Νικηταρά, τον Ανδρούτσο και άλλους που δεν πήραν καν μέρος στην Εθνοσυνέλευση γιατί πολεμούσαν στα μέτωπα των μαχών. Οι πολιτικοί, με πρώτο και κύριο τον Μαυροκορδάτο, αρχίζουν να υπονομεύουν τον Θ. Κολοκοτρώνη, γιατί φοβούνται τις επιτυχίες του στα πεδία των μαχών.

14/01/1822 μ.Χ.: Παραδίδεται το κάστρο του Ακροκόρινθου στους Έλληνες του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ύστερα πιό σκληρή πολιορκία.

23/06/1822 μ.Χ.: Την στιγμή που είχε στριμώξει 12.000 Τούρκους φέρνοντάς τους σε απόγνωση ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στην πολιορκία των Πατρών, υποχρεώνεται να λύσει την πολιορκία, γιατί η κυβέρνηση όχι μόνον δεν του έδωσε οικονομικά μέσα να την συνεχίσει, αλλά του αφαίρεσε και το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του. Υπουργός στρατιωτικών και υπεύθυνος για αυτόν τον εξευτελισμό είναι ο Ιωάννης Κωλέτης.

6/07/1822 μ.Χ.: Φθάνει στην Πελοπόννησο ένα εκστρατευτικό σώμα 25.000 Τουρκαλβανών με επικεφαλής τον Δράμαλη. Καταλαμβάνει τον Ακροκόρινθο και προχωρά στο Άργος. Η στρατηγική ιδιοφυ'ί'α του Κολοκοτρώνη και του Υψηλάντη σταμάτησε τον Δράμαλη και τον υποχρέωσε να επιστρέψει στον Ακροκόρινθο.

26/07/1822 μ.Χ.: Μάχη στα Δερβανάκια. Ο στρατός του Δράμαλη διάλεξε να επιστρέψει στον Ακροκόρινθο περνώντας μέσα από τα στενά των Δερβενακίων, κίνηση που είχε προβλέψει ο Κολοκοτρώνης, και τοποθέτησε τον στρατό του σε καίριες θέσεις στα στενά. Με μια έξοχη τακτική και έναν άριστο συντονισμό οι Έλληνες συνέτριψαν τον στρατό του Δράμαλη, σκοτώνοντας πάνω από 3.000 Τουρκαλβανούς και τραυματίζοντας χιλιάδες άλλους. Όσοι απέμειναν από τον στρατό του Δράμαλη οπισθοχώρησαν στην Τίρυνθα.

28/07/1822 μ.Χ.: Μάχη στο Αγιονόρι. Σε μια ορμητική προέλαση απελπισίας, ο στρατός του Δράμαλη χρησιμοποίησε άλλο ένα πέρασμα προς την Κόρινθο, μέσα από την χαράδρα του Μπερμπατιού. Ο Νικηταράς με τα παληκάρια του τον περίμενε έξω από το χωριό Αγιονόρι όπου συνέτριψε τους Τουρκαλβανούς, οι οποίοι πανικόβλητοι το έβαλαν στα πόδια, αφήνοντας πίσω τους σχεδόν 1.000 νεκρούς και όλα τους τα πολεμοφόδια.

30/11/1822 μ.Χ.: Πεθαίνει ο Δράμαλης στην πολιορκούμενη Ακροκόρινθο, από θλίψη για την αποτυχία του. Τον διαδέχεται ο Ερήπ πασάς, ο οποίος παίρνει τα ερείπια του τουρκικού στρατού και  καταφεύγει στην Πάτρα.

3/12/1822 μ.Χ.: Ύστερα από πολύμηνη πολιορκία οι Έλληνες καταλαμβάνουν τα κάστρα του Ναυπλίου και του Παλαμηδίου.

1823 μ.Χ.: Πολλοί φιλέλληνες από όλες τις χώρες της Ευρώπης έρχονται στην Ελλάδα για να ενισχύσουν τον Αγώνα. Οι πιο θερμοί φιλέλληνες είναι οι Άγγλοι, με κορυφαίες προσωπικότητες τον Λόρδο Βύρωνα που πολέμησε στο πλευρό των Ελλήνων, και τον Άγγλο Υπουργό Εξωτερικών Τζορτζ Κάνιγκ, ο οποίος έμμεσα αλλά ουσιαστικά αναγνώρισε το Ελληνικό κράτος που αγωνιζόταν να στεριώσει στην Πελοπόννησο και συνέβαλε στην χορηγία του πρώτου δανείου για τον εξοπλισμό των επαναστατημένων Ελλήνων. Οι χειρότεροι ανθέλληνες αυτή την περίοδο δεν είναι οι Αυστριακοί-και ο Υπουργός Εξωτερικών τους Μέτερνιχ-αλλά οι...Έλληνες πολιτικοί, που χρησιμοποιούν τα χρήματα των δανείων για να εξοπλίσουν στρατιωτικά σώματα και να εξαγοράσουν φιλόδοξους οπλαρχηγούς, τους οποίους στρέφουν εναντίον των Ελλήνων που πραγματικά πολεμούν τους Τούρκους στα πεδία των μαχών. Πρώτη πρωτεύουσα του νεοελληνικού κράτους γίνεται το Ναύπλιο.

1824 μ.Χ.: Ελληνικός εμφύλιος πόλεμος. Ακόμα και στις πιο κρίσιμες στιγμές της Ιστορίας μας οι Έλληνες δεν μπορέσαμε να ομοψυχήσουμε. Η απίστευτη μικρόνοια των πολιτικών που πάντοτε συγχέουν ηθελημένα το προσωπικό με το Εθνικό μας συμφέρον, τους οδήγησε σε αντιπαράθεση με τους ηρωικούς Αγωνιστές της επανάστασης, αυτούς δηλαδή που έδωσαν το αίμα και την ψυχή τους στα πεδία των μαχών. Ό,τι κατέκτησαν με απερίγραπτες θυσίες οι περισσότεροι Έλληνες αγωνιζόμενοι για την απελευθέρωση της πατρίδος τους, το σκόρπισαν μια χούφτα άνθρωποι αγωνιζόμενοι για το προσωπικό τους συμφέρον (όπως ο Γεώργιος Κουντουριώτης, ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος, ο Αθανάσιος Κανακάρης, ο Αναγνώστης Παπαγιαννόπουλος, ο Ιωάννης Ορλάνδος, ο Ιωάννης Λογοθέτης, ο Θεόδωρος Νέγρης και ο Ιωάννης Κωλέτης), με πολλά θύματα και ανυπολόγιστες καταστροφές. Ανάμεσα στα θύματά τους και ο Οδυσσεύς Ανδρούτσος, μια από τις ηρωικότερες μορφές της Επανάστασης, που εκτελέσθηκε εν ψυχρώ...

1825 μ.Χ.: Ο σουλτάνος βλέπει τον αλληλοσπαραγμό των Ελλήνων και βρίσκει ευκαιρία να επιτεθεί. Επειδή όμως διαλυμένος ο τουρκικός στρατός δεν ήταν εις θέσιν να επιφέρει αποτέλεσμα, ο σουλτάνος ζητά την βοήθεια από τους συμμάχους του Αιγύπτιους. Έτσι έρχεται ο Αιγύπτιος Ιμπραήμ πασάς και αποβιβάζει τον άριστα εκπαιδευμένο και εξοπλισμένο στρατό του  (με Γάλλους αξιωματικούς επικεφαλής) στην Μεθώνη. Ο Έλλην κυβερνήτης Γεώργιος Κουντουριώτης έχει στο μεταξύ φυλακίσει τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, τον Μητροπέτροβα, τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, όλους τους Δεληγιανναίους, τον Παπατσώνη και τους περισσότερους ήρωες των πρώτων χρόνων της Επανάστασης, και αυτή την περίοδο ξοδεύει όλα τα χρήματα των δανείων για να πολεμήσει τους τελευταίους εναπομείναντες αντιπάλους του... Έτσι ο Ιμπραήμ προελαύνει, λεηλατεί και σφάζει ανενόχλητος σε όλη την Πελοπόννησο. Η Επανάσταση καταπνίγεται και σύντομα η απελευθερωμένη Ελλάς θα επανερχόταν στην εξουσία των Τούρκων.

1826 μ.Χ.: Εις εκ των πλέον επικίνδυνων τυχοδιωκτών, ο Ηπειρώτης οπλαρχηγός Χατζημιχάλης Νταλιάνης (που θα δοξασθεί 2 χρόνια αργότερα στην μάχη του Φραγκοκάστελου στην Κρήτη, όπου θα σκοτωθεί μαχόμενος "ηρωικά" αλλά στην πραγματικότητα εντελώς ανόητα) και οι περί αυτόν οπλαρχηγίσκοι (Νίκος Κριεζώτης,  Βάσος Μαυροβουνιώτης, Σταύρος Λιακόπουλος και Χατζηστεφανής Βούλγαρης) συγκεντρώνουν έναν στρατό 2.000 ανδρών, επιβιβάζονται σε πλοία και πηγαίνουν στον Λίβανο και στην Κύπρο, όπου λεηλατούν την ύπαιθρο και ληστεύουν ευρωπα'ι'κά εμπορικά πλοία. Εν τω μεταξύ ο Ιμπραήμ έχει διαλύσει κάθε επαναστατική εστία στην Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα και η Επανάσταση πνέει τα λοίσθια.

13/09/1827 μ.Χ.: Το ένστικτο της επιβίωσης λειτούργησε την τελευταία στιγμή πριν τον όλεθρο. Η Γ' Εθνοσυνέλευση στην Τροιζήνα εκλέγει κυβερνήτη της Ελλάδος τον Ιωάννη Καποδίστρια, μέχρι τότε Υπουργό Εξωτερικών της Ρωσίας, τον καταλληλότερο άνθρωπο για να σβήσει τις φωτιές που μόνοι τους άναψαν οι Έλληνες.

20/10/1827 μ.Χ.: Ναυμαχία του Ναυαρίνου. Η Αγγλία, η Ρωσία και η Γαλλία παρακολουθούν στενά την ελληνοτουρκική σύγκρουση και προωθούν τα συμφέροντά τους στην περιοχή. Από ένα τυχαίο γεγονός ο ενωμένος αγγλογαλλορωσικός στόλος ανοίγει πυρ κατά του αγκυροβολημένου αιγυπτιακού στόλου του Ιμπραήμ και τον καταστρέφει ολοκληρωτικώς, μέσα στον κόλπο του Ναυαρίνου. Αυτό το αναπάντεχο πλήγμα κατά του σουλτάνου αναπτέρωσε το ηθικό των επαναστατημένων Ελλήνων και επηρέασε καθοριστικά την επιτυχή έκβαση του Αγώνος τους για την ελευθερία και ανεξαρτησία. Εκεί που όλα ήταν χαμένα εξαιτίας της προδοτικής συμπεριφοράς ορισμένων Ελλήνων πολιτικών, έρχονται οι ξένες δυνάμεις και σώζουν την κατάσταση.

1827-1830 μ.Χ.: Ύστερα από την ναυμαχία του Ναυαρίνου, οι τρεις μεγάλες δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) αναμείχθηκαν πλέον ενεργά στα ελληνοτουρκικά πράγματα με έντονη διπλωματική δράση, συχνά παρασκηνιακή. Οι Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί ηγέτες είχαν χωρισθεί σε τρία στρατόπεδα, ποντάροντας ο καθείς στην χώρα που θεωρούσε ισχυρότερη, προκειμένου να βρεθούν στην εξουσία σε περίπτωση που επικρατούσε η χώρα της επιλογής τους.

1827 μ.Χ.: Αμέσως μετά την Ναυμαχία του Ναυαρίνου, οι Ρώσοι κηρύττουν τον πόλεμο κατά της οθωμανικής αυτοκρατορίας, αλλά τους ενδιαφέρουν μόνον οι βόρειες περιοχές. Οι Άγγλοι τηρούν αυστηρή ουδετερότητα-μάλλον αναποφασιστικότητα και αμηχανία-και οι Γάλλοι είναι οι μόνοι που στέλνουν στρατό και τον στρατηγό Μεζόν στην Πελοπόννησο και την καθαρίζουν από τους Τουρκοαιγυπτίους.

8/01/1828 μ.Χ.: Άφιξη του Καποδίστρια στην Ελλάδα. Ο χαρισματικός, αδέκαστος και έμπειρος αυτός ηγέτης ήταν τόσο φλογερός πατριώτης που άφησε μια λίαν σημαντική θέση στην Ρωσία και ήλθε και αναμείχθηκε με την πολιτική κόλαση των διαπλοκών που είχαν δημιουργήσει ορισμένοι ομοεθνείς του. Κατόρθωσε το ακατόρθωτο μέσα σε μόλις λίγους μήνες. Ως Κυβερνήτης της Ελλάδος επέβαλλε την τάξη στο χάος που επικρατούσε, οργάνωσε τον στρατό και ανέπτυξε έντονη διπλωματική δραστηριότητα, στην οποία ουσιαστικά οφείλεται η κατοχύρωση όσων κατακτήθηκαν με αγώνα και αίμα στα πεδία των μαχών.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ-ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ

ΦΡΑΓΚΟΚΡΑΤΙΑ (1204-1453 μ.Χ.):

1204 μ.Χ.: Αυτοί που θα κατακτήσουν πρώτοι την Κωνσταντινούπολη δεν είναι οι Τούρκοι αλλά οι Λατίνοι Σταυροφόροι της Δ' Σταυροφορίας. Οι Βυζαντινοί ευγενείς καταφεύγουν στην Νίκαια της Μικράς Ασίας, όπου ανασυγκροτούν τις δυνάμεις τους για την ανακατάληψη της Κωνσταντινουπόλεως. Οι Σταυροφόροι μοιράζουν στον χάρτη τα εδάφη του Βυζαντίου. Το αρχικό μοίρασμα της Πελοποννήσου προέβλεπε ότι οι μεν Φράγκοι θα έπαιρναν την Αργολίδα ενώ οι Βενετοί όλη την υπόλοιπη Πελοπόννησο. Αμέσως μετά ξεκινούν με τους στρατούς τους για να καταλάβει ο καθένας το μερίδιό του.

Οι Βυζαντινοί άρχοντες που διοικούσαν διάφορες επαρχίες της πρώην αυτοκρατορίας, αντί να συσπειρωθούν και να ενώσουν τις δυνάμεις τους με τον εξόριστο Βυζαντινό αυτοκράτορα για να αντιμετωπίσουν τους Λατίνους που τώρα εξορμούν στην περιφέρεια, βρίσκουν ευκαιρία και αυτοανακηρύττονται αυτοκρατορίσκοι στις επαρχίες τους, και μάλιστα εξορμούν και κατακτούν τις γειτονικές περιοχές. Στην Πελοπόννησο, ο άρχων του Ναυπλίου Λέων Σγουρός προσθέτει το Άργος και την Κόρινθο στην επικράτειά του και πάει να προ'υ'παντήσει τον κατερχόμενο βενετικό στρατό στις Θερμοπύλες. Πήγε, είδε ότι δεν έχει καμμία ελπίδα, και απήλθε. Κλείσθηκε στο κάστρο του Ακροκόρινθου αλλά όταν είδε πόσο σκούρα ήταν τα πράγματα, γκρεμίσθηκε από τα τείχη καβάλα στο άλογό του.

1205-1208: Οι Βενετοί καθυστέρησαν, και τους πρόλαβαν οι Φράγκοι στην κατάκτηση της Πελοποννήσου. Ο Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος (Geoffroy Villehardouin) παρέα με τον Γουλιέλμο Σιμπλίτη (Guillaume de Champlitte), με μια σαρωτική προέλαση κατέλαβαν ολόκληρη την Πελοπόννησο και ίδρυσαν το Πριγκιπάτο του Μορέως.

1208 μ.Χ.: Ο Γουλιέλμος Σιμπλίτης επιστρέφει στην Γαλλία για λόγους κληρονομίας και ο Βιλλεαρδουίνος μένει μόνος κύριος του Πριγκιπάτου του Μορέως.

1209 μ.Χ.: Οι Βενετοί που δεν είχαν παραιτηθεί από τα (υποτιθέμενα) δικαιώματά τους στην Πελοπόννησο σύμφωνα με την αρχική μοιρασιά του 1204, προσπαθούν να συμβιβασθούν με τον Βιλλεαρδουίνο. Ως "πολιτισμένοι Ευρωπαίοι", κάθισαν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, στο νησάκι Σαπιένζα έξω από την Μεθώνη, και συμβιβάσθηκαν χωρίς πολεμικές επιχειρήσεις. Οι Φράγκοι αναγνωρίσθηκαν κύριοι της Πελοποννήσου, ενώ οι Βενετοί κράτησαν τα κάστρα της Μεθώνης και της Κορώνης και είχαν δικαίωμα να διακινούν τα εμπορεύματά τους μέσω των λιμένων της Πελοποννήσου χωρίς να πληρώνουν δασμούς. Αμέσως μετά οι Φράγκοι άρχισαν να χτίζουν-κάπως βιαστικά και πρόχειρα-κάστρα για να προστατευθούν, και όλη η Πελοπόννησος οργανώθηκε κατά το φεουδαρχικό σύστημα. Πρωτεύουσα έγινε η Ανδραβίδα, όπου εγκαταστάθηκε ο πρίγκιπας και η αυλή του (οι "αυθέντες ευγενικοί"). Τα εδάφη της Πελοποννήσου μοιράσθηκαν σε 12 βαρονίες που τις διοικούσαν βαρόνοι, και κάθε βαρονία χωρίσθηκε σε μικρότερα φέουδα που τα διοικούσαν φεουδάρχες. Στον πάτο αυτής της πυραμίδος ήταν ο δύστυχος λαός που δούλευε στα κτήματα των κατακτητών με όρους και συνθήκες δούλου. Οι παλιοί Βυζαντινοί τοπικοί άρχοντες συμβιβάσθηκαν με τους Φράγκους και έγιναν φεουδάρχες.

1218 μ.Χ.: Πεθαίνει ο Γοδεφρείδος Βιλλεαρδουίνος και αναλαμβάνει στην θέση του ο πρωτότοκος υιός του Γοδεφρείδος Β' Βιλλεαρδουίνος.

1246 μ.Χ.: Πεθαίνει ο Γοδεφρείδος Β' Βιλλεαρδουίνος και αναλαμβάνει στην θέση του ο μικρός αδελφός του Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος.

1246-1248 μ.Χ.: Πολιορκία και  άλωση του κάστρου της Μονεμβασιάς από τον Γουλιέλμο Βιλλεαρδουίνο.

1259 μ.Χ.: Μάχη της Πελαγονίας, η σημαντικότερη μάχη του 13ου αιώνος. Οι Φράγκοι ηττώνται από τους Βυζαντινούς και ο Γουλιέλμος Β' Βιλλεαρδουίνος πιάνεται αιχμάλωτος. Για να κερδίσει την ελευθερία του παραχωρεί στον Βυζαντινό αυτοκράτορα Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο την Μάνη, τον Μιστρά, το Γεράκι, την Μονεμβασία και ολόκληρη σχεδόν την Λακωνία.

1261 μ.Χ.: Ο εξόριστος αυτοκράτωρ Μιχαήλ Η' Παλαιολόγος ανακαταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη από τους Λατίνους και ξεκινά έναν πολυμέτωπο αγώνα για να επαναφέρει στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία τα εδάφη της, που είναι υπό Φραγκική και Βενετική κατοχή.

1261-1453 μ.Χ.: Περίοδος των Παλαιολόγων. Μετά τον Μιχαήλ Η' Παλαιολόγο, οι επόμενοι αυτοκράτορες Παλαιολόγοι δεν τα καταφέρνουν και τόσο καλά με τους εχθρούς της Αυτοκρατορίας και ιδίως με τους Τούρκους, που έχουν σχηματίσει έναν ασφυκτικό κλοιό γύρω από την Κωνσταντινούπολη. Σαν να μην έφτανε αυτό, δυο μακρόχρονοι και καταστρεπτικοί εμφύλιοι πόλεμοι διαβρώνουν εσωτερικώς το Βυζάντιον.

1262 μ.Χ.: Συνέλευση των Κυριών, στο κάστρο Νίκλι κοντά στην Τεγέα. Οι περισσότεροι Φράγκοι βαρώνοι και φεουδάρχες της Πελοποννήσου είχαν σκοτωθεί ή αιχμαλωτισθεί από τους Βυζαντινούς, οπότε υπέγραψαν αντί για αυτούς οι χήρες τους την παράδοση των κάστρων της Πελοποννήσου.

1262-1278 μ.Χ.: Όταν απελευθερώθηκαν οι Φράγκοι φεουδάρχες, δεν τίμησαν την υπογραφή των συζύγων τους και πολέμησαν σκληρά τους Βυζαντινούς που ήλθαν να παραλάβουν την Πελοπόννησο. Οι Βυζαντινοί κατάφεραν ωστόσο να καταλάβουν τα περισσότερα εδάφη που τους αναλογούσαν.

1276 μ.Χ.: Η θυγατέρα του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουίνου Ισαβέλλα (η πανέμορφη πριγκίπισσα Isabeau) πανδρεύεται τον Φίλιππο Ανδεγαβό, ένα βασιλόπουλο από το γαλλικό βασίλειο της Σικελίας, ο οποίος κληρονομεί έτσι το Πριγκιπάτο του Μορέως, αφού ο Γουλιέλμος Βιλλεαρδουίνος δεν έχει υιούς. Όμως δεν προλαβαίνει να χαρεί την κληρονομιά του γιατί πεθαίνει το 1277, ενώ ακόμη ζούσε ο πεθερός του. Τον επόμενο χρόνο πεθαίνει και ο Γουλιέλμος, και έτσι αναλαμβάνει το Πριγκιπάτον του Μορέως ο πατήρ του Φιλίππου, Κάρολος Ανδεγαβός.

1278-1383: Το Πριγκιπάτο του Μορέως εξουσιάζεται από την Ανεδεγαβική δυναστεία. Οι δολοπλοκίες, προδοσίες, φυλακίσεις και σκοτωμοί μεταξύ των κληρονόμων Ανδεγαβών και των απογόνων Βιλλεαρδουίνων που έγιναν αυτήν την περίοδο είναι πέραν πάσης περιγραφής. Εν τω μεταξύ εγκαθίστανται στην Πελοπόννησο χιλιάδες τυχοδιώκτες από την Βενετία, την Φλωρεντία, την Γένουα, την Αλβανία, την Καταλονία και την Ναβάρα. Οι Βυζαντινοί εξορμούν και κατακτούν όλο και περισσότερα εδάφη στην Πελοπόννησο, ενώ οι Βενετοί σιγά σιγά αγοράζουν ή κληρονομούν τις περισσότερες φραγκικές κτήσεις.

περ. 1320 μ.Χ.: Κάποιος γασμούλος (όπως λέγονταν τα παιδιά από Φράγκο πατέρα και Ελληνίδα μητέρα) γράφει το χρονικόν του Μορέως, ένα τεράστιο έμμετρον ποίημα περίπου 8.000 στίχων, που εξιστορεί τον πρώτο αιώνα της Φραγκοκρατίας στην Πελοπόννησο.

1349 μ.Χ.: Ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ Ιωάννης ΣΤ' Καντακουζηνός διορίζει τον υιό του Μανουήλ διοικητή των Βυζαντινών κτήσεων στην Πελοπόννησο, με τον τίτλο του Δεσπότου. Έτσι ιδρύθηκε το Δεσποτάτον του Μορέως, με πρωτεύουσα την καστροπολιτεία του Μιστρά, η οποία αναδεικνύεται σε πολιτιστικό και πνευματικόν κέντρον του υστεροβυζαντινού Ελληνισμού.

1349-1380 μ.Χ.: Το Δεσποτάτο του Μορέως, υπό την εμπνευσμένη εξουσία του Μανουήλ Καντακουζηνού, γνωρίζει  μια περίοδο εντυπωσιακής ευημερίας.

1380 μ.Χ.: Πεθαίνει ο Μανουήλ Καντακουζινός και τον διαδέχεται ο Θεόδωρος Παλαιολόγος, ο οποίος από την πρώτη στιγμή είχε να αντιμετωπίσει την ανυπακοή των τοπικών αρχόντων και μια γενικευμένη κοινωνική αναρχία. Αδυνατώντας να επιβληθεί με τις δικές του δυνάμεις, καλεί σε βοήθεια τους Τούρκους...

1387 μ.Χ.: Οι Τούρκοι, με επικεφαλής τον Μουράτ, εισβάλλουν στην Πελοπόννησο και βοηθούν τον Θεόδωρο Παλαιολόγο να νικήσει τους τοπικούς άρχοντες αλλά και να καταλάβει το Άργος, το Ναύπλιο, και άλλες βενετικές κτήσεις.

1397 μ.Χ.: Οι Τούρκοι εναντιώνονται στον Θεόδωρο Παλαιολόγο και κατακτούν για λογαριασμό τους το Ναύπλιο και άλλα εδάφη στην Βόρειο Πελοπόννησο. Για να σταματήσει τους Τούρκους "καλεσμένους" του, ο Θεόδωρος Παλαιολόγος καλεί σε βοήθεια τους Ιωαννίτες ιππότες της Ρόδου, οι οποίοι δέχονται "ιπποτικά" την κλήση και η κατάσταση στην Πελοπόννησο τρέπεται εκτός ελέγχου...

1400 μ.Χ.: Οι συνεχείς πόλεμοι αποδεκατίζουν τον πληθυσμό και ο Θεόδωρος Παλαιολόγος φέρνει και εγκαθιστά στην Λακωνία 10.000 χριστιανούς Αλβανούς...

1407 μ.Χ.: Πεθαίνει ο ανεκδιήγητος Θεόδωρος Παλαιολόγος και αναλαμβάνει καθήκοντα "κάθαρσης" ο ανιψιός του Θεόδωρος Β' Παλαιολόγος, υιός του αυτοκράτωρος του Βυζαντίου Μανουήλ Β' Παλαιολόγου. Ο ίδιος ο αυτοκράτωρ ήλθε εις την Πελοπόννησο δυο φορές για να βοηθήσει τον υιό του να βάλει σε τάξη την  απερίγραπτον αυτή κατάσταση. Την δεύτερη φορά μάλιστα έχτισε μέσα σε μόλις 25 ημέρες-όπως αναφέρουν πηγές της εποχής-το Εξαμίλιον Τείχος στον Ισθμό της Κορίνθου. Ενώ καταφέρνει να θέσει υπό έλεγχο τους Τούρκους και να διώξει τους Ιωαννίτες ιππότες, εξεγείρονται πάλι οι ανεκδιήγητοι Έλληνες αρχοντίσκοι της Πελοποννήσου και δυσκολεύουν πολύ την κατάσταση.

1415 μ.Χ.: Μάχη της Μαντινείας: Ο Βυζαντινός αυτοκράτωρ νικά τους επαναστατημένους άρχοντες, τους μεταφέρει σιδηροδέσμιους στην Κωνσταντινούπολη όπου τους φυλακίζει και γκρεμίζει τα κάστρα τους. Η κατάσταση ηρεμεί, αλλά όχι για πολύ.

1423 μ.Χ.: Το τείχος που έστησαν οι Βυζαντινοί στον Ισθμό με τους 153 πύργους του δεν στάθηκε ικανό να ανακόψει την προέλαση των 25.000   Τούρκων, οι οποίοι, με αρχηγό τον Τουραχάν περνούν στην Πελοπόννησο και, πιστοί στα άγρια έθιμά τους, λεηλατούν τα πάντα στο πέρασμά τους. Ανακόπτονται όμως έξω από την Τρίπολη και συμφωνούν να αποχωρήσουν από την Πελοπόννησο ύστερα από τον χρυσό που  τους δίνουν οι Βυζαντινοί.

29/05/1453 μ.Χ.: Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Τούρκους. Ο σουλτάνος Μωάμεθ Β' και οι 150.000 φανατικοί ισλαμίτες Τούρκοι του στρατού του, εισβάλλουν μέσα στην πρωτεύουσα Κωνσταντινούπολη και μετά σαφούς προτροπής λεηλατούν, κατασφάζουν και κατακαίουν μέχρι τελικής καταστροφής... Βασιλεύς του Βυζαντίου τότε, ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος. Ο λαός τον έκανε θρύλο μετά τον θάνατό του, και μέχρι τις μέρες μας διατηρείται ο μύθος για τον Μαρμαρωμένο Βασιλιά... Νέες Θερμοπύλες η Κωνσταντινούπολη, υποτάχθηκε λόγω προδοσίας. Η μικρή πύλη Κερκόπορτα άνοιξε μετά προδοσίας, και μαζί της άνοιξε και η τύχη των Τούρκων που έτσι κατάφεραν να εισέλθουν στην Πόλη και να την αλώσουν... Η χριστιανική Δύση θρήνησε αυτή την άνευ προηγουμένου βαρβαρότητα (απλό προοίμιο των εγκλημάτων που επρόκειτο να διαπράξουν οι Τούρκοι τα επόμενα χρόνια εις βάρος κάθε περιοχής και λαού που είχε την ατυχία-ή καλύτερα δυστυχία-να υποταχθεί στους Οθωμανούς...)

ΠΕ

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ- ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (395-1204 μ.Χ.):

400-600 μ.Χ.: Οι βαρβαρικές επιδρομές πλήττουν την Ρωμα'ι'κή αυτοκρατορία. Η Δυτική Ρωμα'ι'κή αυτοκρατορία καταλύεται από τους Βησιγότθους και τους Βανδάλους, ενώ η Ελληνική χερσόνησος (επαρχία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας) λεηλατείται από τους Ούνους του Αττίλα, τους Βησιγότθους, τους Αβάρους και τους Σλάβους. Οι τελευταίοι θα φθάσουν μέχρι την Πελοπόννησο, όπου θα εγκατασταθούν και θα εκχριστιανισθούν.

600-1100 μ.Χ.: Οι Άραβες από τα Νότια, οι Νορμανδοί από τα Δυτικά, οι Βούλγαροι από τα Βόρεια και οι πιο επικίνδυνοι από όλους, οι Τούρκοι από τα Ανατολικά, σφίγγουν σαν μέγγενη την Βυζαντινή Αυτοκρατορία  που αντιστέκεται σθεναρώς αλλά χάνει σταδιακά τα σημαντικότερα εδάφη της. Οι Νορμανδοί έχουν κατακτήσει όλη την Ιταλική χερσόνησο. Οι Τούρκοι έχουν κατακτήσει όλη την Μικρά Ασία και η Κωνσταντινούπολη αισθάνεται την ανάσα τους από την απέναντι όχθη των στενών του Βοσπόρου.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ- ΡΩΜΑΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΡΩΜΑ'Ι'ΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (146 π.Χ.-395 μ.Χ.):

Η Πελοπόννησος, η Στερεά Ελλάς, η Θετταλία, η Ήπειρος και τα νησιά του Ιονίου υπάγονται στην νέα ρωμα'ι'κή επαρχία, την επαρχία της Αχα'ί'ας. Πρωτεύουσα αυτής της επαρχίας γίνεται η Κόρινθος, η οποία ανοικοδομείται και εποικίζεται από τους Ρωμαίους. Η Σπάρτη, που δεν συμμετείχε στην Αχα'ι'κή Συμπολιτεία και τήρησε φιλορωμα'ι'κή στάση, διατήρησε την ανεξαρτησία της, όπως και η Μεσσηνία και οι περισσότερες Αρκαδικές πόλεις. Ελεύθερη παρέμεινε και η Σικυώνα, η οποία ανέλαβε μετά την καταστροφή της Κορίνθου την διοργάνωση των Ισθμίων. Ανασυγκροτείται επίσης και η Αχα'ι'κή Συμπολιτεία, αποκλειστικά με πόλεις της Αχα'ί'ας, ως σύμμαχος πλέον των Ρωμαίων. Οι πόλεις της Αργολίδος συγκροτούν το δικό τους Κοινό, που βρίσκεται και αυτό υπό την εποπτεία των Ρωμαίων. Εικοσιτρεις Δωρικές πόλεις της Λακωνίας ενώθηκαν και αυτές μεταξύ τους και σχημάτισαν το Κοινό των Λακεδαιμονίων.

Ο Λεύκιος Μόμμιος εγκαθιστά άρχοντες στις πόλεις της Πελοποννήσου τους πλουσιότερους πολίτες, και έτσι αναβιώνει και αποκτά ισχυρά ερείσματα η αριστοκρατία του πλούτου. Το εμπόριο της Πελοποννήσου ενισχύεται με την εγκατάσταση Ρωμαίων εμπόρων οι οποίοι διακινούν τα καλύτερα προ'ι'όντα  που παράγει η Πελοπόννησος: ελιές και λάδι από την Σικυώνα, άλογα και αιγοπρόβατα από την Λακωνία, σίδηρο από το λατομείο του Ταινάρου, υφάσματα από την Πάτρα, σιτάρι από τον έυφορο κάμπο της Μεσσηνίας.

Οι Πανελλήνιοι αγώνες (Ολυμπιακοί, Ίσθμια, Νέμεια) γίνονται τώρα οικουμενικοί και αποκτούν την μέγιστη αίγλη τους με την συμμετοχή αθλητών και καλλιτεχνών από τα πέρατα της οικουμένης αλλά και πολλών Ρωμαίων αυτοκρατόρων αυτοπροσώπως.

Οι Ρωμαίοι αυτοκράτορες επέδειξαν μια ειλικρινή και βαθειά εκτίμηση για τον Ελληνικό πολιτισμό. Τα πρώτα χρόνια βεβαίως άρπαξαν τους Ελληνικούς καλλιτεχνικούς θησαυρούς και τους έστελναν στην Ρώμη, αλλά από την πρώτη στιγμή ενίσχυσαν τις τέχνες, κόσμησαν τα ιερά και ίδρυσαν πολλά καινούρια, εμφύσησαν ζωή σε παρηκμασμένες πόλεις, έχτισαν μεγαλόπρεπα μνημεία και δημόσια κτήρια, εκτέλεσαν δημόσια έργα (υδραγωγεία, λιμένες, δρόμους κ.λπ.) που έδωσαν νέα πνοή στην Ελλάδα. Παρ' όλα αυτά η βαρειά φορολογία, η κακοδιοίκηση, η διαφθορά και η αδιάκοπη λαφυραγωγία αποδυνάμωσαν στο τέλος την Πελοπόννησο.

22 π.Χ.: Ιδρύεται το Κοινό των Ελευθερολακώνων, ουσιαστικά μετονομασία του Κοινού των Λακεδαιμονίων, με μέλη 23 πόλεις της Λακωνίας, παραλιακές οι περισσότερες. Επιβίωσε έως τον 3ο αιώνα μ.Χ..

2 π.Χ.: Η Κόρινθος αναλαμβάνει και πάλι την διοργάνωση των Ισθμίων, που από την καταστροφή της το 146 π.Χ. έως τότε τους είχε αναλάβει η Σικυώνα.

49-54 μ.Χ.: Ο Απόστολος Παύλος κηρύττει τον Χριστιανισμό στην Κόρινθο και σε άλλες Ελληνικές πόλεις.

67 μ.Χ.: Ο πλέον φαιδρός Ρωμαίος αυτοκράτωρ Νέρων, παίρνει ένα χρυσό φτυάρι και κάνει την αρχή για την διάνοιξη της διώρυγας της Κορίνθου. Μετά αποχωρεί και συνεχίζουν περίπου 3.000 αλυσοδεμένοι δούλοι, οι οποίοι σταματούν και αυτοί μετά από λίγο.

περ. 170 μ.Χ.: Ο περιηγητής Παυσανίας γράφει για το δεκάτομο έργο "ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΙΗΓΗΣΙΣ", το σπουδαιότερο ταξιδιωτικό και αρχαιολογικό οδηγό της Ελλάδος, ευρύτατα διαδεδομένο και σε χρήση μέχρι και τα τέλη του 19ου αιώνος.

267 μ.Χ.: Ένας λαός που ζει σε ημιάγρια κατάσταση στην περιοχή της σημερινής Γερμανίας, οι Έρουλοι, κατηφορίζει μέχρι την Πελοπόννησο, όπου επικρατεί και λεηλατεί τα πάντα στο πέρασμά του. Η Κόρινθος γνωρίζει την δεύτερη ολοκληρωτική καταστροφή στην ιστορία της, η Σπάρτη και το Άργος γίνονται αγνώριστες. Τελικά οι βάρβαροι αναχαιτίζονται έξω από την Ολυμπία.

323-330 μ.Χ.: Ο αυτοκράτωρ Μέγας Κωνσταντίνος χτίζει την Κωνσταντινούπολη, την "δεύτερη Ρώμη", όπως την χαρακτηρίζει ο ίδιος. Χωρίς κοσμογονικές αναταραχές, μια νέα αυτοκρατορία γεννιέται στην Ανατολή, η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, η οποία διαδέχεται την παρακμάζουσα Ρωμα'ι'κή Αυτοκρατορία της Δύσης. Ο Χριστιανισμός, η νέα θρησκεία που εκτόπισε την αρχαία Ελληνική θρησκεία και η Ελληνική γλώσσα, συνιστούν τα δυο βασικά συνεκτικά στοιχεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, η οποία αποτελεί την ιστορική αφετηρία της νεότερης Ελλάδος.

361-363 μ.Χ.: Αυτοκράτωρ στέφεται ο Ιουλιανός, που ονομάσθηκε Παραβάτης λόγω της προσπάθειάς του να αποκαταστήσει την αρχαιοελληνική θρησκεία.

375 μ.Χ.: Ένας τρομακτικός σεισμός προκαλεί μεγάλες καταστροφές σε όλη την Πελοπόννησο.

395 μ.Χ.: Μετά τον θάνατο του αυτοκράτορος Θεοδοσίου, η Ρωμα'ι'κή αυτοκρατορία χωρίζεται οριστικά σε Ανατολική με αυτοκράτορα τον Αρκάδιο και Δυτική με αυτοκράτορα τον Ονώριο. Ο Αλάριχος και οι Βησιγότθοι του, μια βαρβαρική γερμανική φυλή, που υπηρετούσαν ως μισθοφόροι των Ρωμαίων, επωφελούνται από την αναστάτωση και λεηλατούν ολόκληρη την Πελοπόννησο.

ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ- ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ

ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ (338-146 π.Χ.):

336 π.Χ.: Ο Μέγας Αλέξανδρος κατεβαίνει με στρατό στην Κόρινθο, όπου συγκαλεί Πανελλήνιο συνέδριο, το οποίο τον ανακηρύσσει "Στρατηγό Αυτοκράτορα" και ηγεμόνα των Ελλήνων στην εκστρατεία κατά των Περσών. Η Σπάρτη αρνήθηκε να συμμετάσχει σε αυτό το συνέδριο. Αυτή η περιφρόνηση τον άφησε αδιάφορο, μια άλλη όμως τον εντυπωσίασε βαθύτατα: όταν συνάντησε τον κυνικό φιλόσοφο Διογένη που ζούσε μόνος στο πιθάρι του και τον ρώτησε ποιά χάρη θα ήθελε να του κάνει, ο φιλόσοφος Διογένης απήντησε στον Μέγα Στρατηλάτη: "κάνε ένα βήμα πιο πέρα, να μην μου κρύβεις τον ήλιο"!

336 π.Χ.: Οι Αθηναίοι, οι Σπαρτιάτες (που μάλιστα δέχθηκαν και περσικά χρήματα επί τούτου), οι Αρκάδες και κυρίως οι Θηβαίοι ξεσηκώνονται κατά του Αλεξάνδρου. Ο Αλέξανδρος αποφασίζει να δώσει μια τελειωτική απάντηση στους αμφισβητίες του. Κυριεύει την Θήβα,και για παραδειγματική τιμωρία την ισοπεδώνει ολοκληρωτικώς (εκτός από τους Ναούς και το σπίτι του ποιητή Πίνδαρου), σκοτώνει 6.000 Θηβαίους και όλους τους υπόλοιπους τους πουλά ως δούλους. Από τότε κανείς δεν τόλμησε (ούτε καν διανοήθηκε να τολμήσει φαντάζομαι) να του εναντιωθεί.

334-323 π.Χ.: ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΤΗΝ ΑΣΙΑ: Επικεφαλής ενός άριστα εκπαιδευμένου και εξοπλισμένου στρατού περίπου 40.000 ανδρών με αιχμή του δόρατος τις φάλαγγες των 9.000 Μακεδόνων, ο Μέγας Αλέξανδρος θέλοντας να σώσει τις Ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας από τον περσικό ζυγό, εκστράτευσε στην Ασία, έσωσε τις Ελληνικές πόλεις και προήλασε νικηφόρα έως τα βάθη της Ασίας, πολεμώντας ο ίδιος στην πρώτη γραμμή της θριαμβευτικότερης εκστρατείας όλων των αιώνων. Δεν ηττήθηκε σε καμία μάχη.

333 π.Χ.: Με το που έφυγε ο Μέγας Αλέξανδρος για την Μικρά Ασία, οι Σπαρτιάτες και οι λοιποί Πελοπονήσιοι εξεγέρθησαν, με την βοήθεια των Περσών (σε χρήματα και πλοία). Ο Αντίπατρος, ο Μακεδών στρατηγός που άφησε πίσω του ο Μέγας Αλέξανδρος ως φύλακα της Ελλάδος, στην μάχη της Μεγαλόπολης το 331 π.Χ. νικά τους Πελοποννησίους.

323 π.Χ.: Ο θάνατος-δολοφονία του μεγίστου της οικουμένης.

323-283 π.Χ.: Μετά τον θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου οι διάδοχοί του σφάζονται μεταξύ τους για το μοίρασμα της αυτοκρατορίας. Στην Πελοπόννησο και την Κεντρική Ελλάδα κυριαρχεί ο Δημήτριος. Προς τιμήν του οι Σικυώνιοι άλλαξαν το όνομα της πόλεώς τους σε Δημητριάδα.

280 π.Χ.: Οι πόλεις της Αχα'ί'ας συνασπίζονται και ιδρύουν την Αχα'ι'κή Συμπολιτεία. στην οποία αργότερα θα προσχωρήσουν και άλλες Πελοποννησιακές πόλεις όπως το Αίγιο, η Πελλήνη και η Σικυώνα.

279 π.Χ.: Ο βάρβαρος λαός των Γαλατών σάρωσε στο πέρασμά του την Μακεδονία και επιτέθηκε στους Δελφούς με σκοπό να τους λεηλατήσει. Εδώ τους σταμάτησαν 4.000 γενναίοι Αιτωλοί, μόνοι τους απέναντι στα αμέτρητα βαρβαρικά στίφη, αφού οι Σπαρτιάτες και οι λοιποί Πελοποννήσιοι για μια ακόμη φορά έμειναν απλοί θεαταί.

274-272 π.Χ.: Ο βασιλεύς της Ηπείρου Πύρρος νικά τον Μακεδόνα βασιλέα Αντίγονο Γονατά και κατακτά την Μακεδονία. Κατόπιν στρέφεται προς τα νότια, εκστρατεύει στην Πελοπόννησο, αλλά αποτυγχάνει να καταλάβει την Σπάρτη. Επιτίθεται στο Άργος αλλά σκοτώνεται σε μάχη μέσα στην πόλη, πιθανόν από κάποιο βαρύ αντικείμενο που του πέταξε μια γυναίκα από την οροφή ενός κτηρίου.

280-215 π.Χ.: Συνεχείς συγκρούσεις μεταξύ των Ελληνιστικών βασιλείων. Απορροφημένοι με τα εσωτερικά τους προβλήματα και τις μεταξύ τους συγκρούσεις, οι Έλληνες δεν αντιλήφθηκαν ότι λίγο πιο δυτικά, στην Ιταλική χερσόνησο, μια νέα δύναμη είχε συγκροτηθεί: οι Ρωμαίοι.

227 π.Χ.: Η μισή Πελοπόννησος είναι με το μέρος της Αχα'ι'κής Συμπολιτείας, η άλλη μισή με το μέρος της Αιτωλικής Συμπολιτείας. Η Σπάρτη, δίχως να συμμετέχει σε καμμία και δίχως συμμάχους, παραμένει η μεγαλύτερη δύναμη στην Πελοπόννησο. Ο Σπαρτιάτης βασιλεύς Κλεομένης οδηγεί τον στρατό του στους πρόποδες του Λυκαίου όρους, έξω από την Μεγαλόπολη, όπου συγκρούεται με τους Αχαιούς και τους νικά. Αμέσως μετά επιστρέφει στην Σπάρτη και πραγματοποιεί κοινωνική επανάσταση: καταρχάς σκοτώνει τους 5 εφόρους που ήταν εμπόδιο στα σχέδιά του, κατόπιν εξορίζει τους πλούσιους και μοιράζει την περιουσία του στους φτωχούς, ξαναμοιράζει την γη, παραγράφει τα χρέη και παραχωρεί πολιτικά δικαιώματα σε 4.000 περιοίκους. Οι φτωχοί Σπαρτιάτες ανασαίνουν αλλά και οι φτωχοί όλης της Πελοποννήσου αρχίζουν να στρέφονται προς την Σπάρτη. Η Αχα'ι'κή Συμπολιτεία και ο επικεφαλής της, ο Σικυώνιος Άρατος, έχει να αντιμετωπίσει μια δύσκολη κατάσταση. Ο Κλεομένης προτείνει ειρήνη στην Αχα'ι'κή Συμπολιτεία, με τον όρο να τον ορίσουν ως αρχηγό της.

226 π.Χ.: Ο Άρατος ζητά την βοήθεια του βασιλέως των Μακεδόνων Αντίγονου Δώσωνος γιατί δεν συμμερίζεται τις επαναστατικές ιδέες του Κλεομένους.

225 π.Χ.: Εν τω μεταξύ ο Κλεομένης και οι Σπαρτιάτες παρελαύνουν στα εδάφη της Αχα'ι'κής Συμπολιτείας. Άλλες πόλεις τις καταλαμβάνουν με μάχη (Άργος, Φενεός, Πελλήνη) ενώ άλλες προσχωρούν μόνες τους (Κόρινθος, Κλεωναί, Φλιούς, Τροιζήνα, Επίδαυρος, Ερμιόνη), αποβλέποντας σε κοινωνική μεταρρύθμιση ανάλογη με της Σπάρτης.

224 π.Χ.: Ο Αντίγονος Δώσων και οι Μακεδόνες του φθάνουν στην Πελοπόννησο. Ο Κλεομένης υποχωρεί. Η Αργολίς και η Αρκαδία επανέρχονται στην Αχα'ι'κή Συμπολιτεία (ειδικά η Μαντινεία καταστρέφεται ολοσχερώς, οι κάτοικοί της πωλούνται δούλοι και η πόλις μετονομάζεται σε Αντιγόνεια...).

222 π.Χ.: Μάχη της Σελλασίας: Οι 30.000 ορμητικοί Αχαιοί και Μακεδόνες στρατιώτες συγκρούονται με τους 20.000 κουρασμένους στρατιώτες της Σπαρτιατικής παράταξης (οι πιο πολλοί από αυτούς ήταν μισθοφόροι και πρώην Είλωτες). Νικηταί αναδεικνύονται οι σύμμαχοι Αχαιοί και Μακεδόνες, οι οποίοι αμέσως μετά καταλαμβάνουν την Σπάρτη, αλλά δείχνουν τον αρμόζοντα σεβασμό στην θρυλική πόλη και δεν την καταστρέφουν. Αυτή είναι η πρώτη φορά που εισέρχεται ξένος στρατός στην πόλη της Σπάρτης. Εδώ τελειώνει και ο προαιώνιος θεσμός της βασιλείας στην Σπάρτη.

215-205 π.Χ.: Α' ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΡΩΜΗΣ: Ο βασιλεύς της Μακεδονίας Φίλιππος Ε' συμμαχεί με τους Καρχηδόνιους και τον βασιλέα τους Αννίβα εναντίον των Ρωμαίων. Οι Ρωμαίοι συμμαχούν με τους Αιτωλούς εναντίον των Μακεδόνων, και λίγο αργότερα οι Σπαρτιάτες συμμαχούν με τους Ρωμαίους εναντίον της Αχα'ι'κής Συμπολιτείας. Αυτή η πρώτη Ελληνορωμα'ι'κή πάλη έληξε ισόπαλη, αλλά είχε γίνει πλέον αντιληπτό πως ο κυρίαρχος του του παιχνιδιού ήταν πλέον η Ρώμη. Σε αυτόν τον πόλεμο διακρίθηκε ο βασιλεύς των Αχαιών Φιλοποίμην, ο τελευταίος μεγάλος στρατηγός της αρχαίας Ελλάδος.

200-197 π.Χ.: Β' ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΡΩΜΗΣ: Οι Ρωμαίοι καταφέρνουν να πείσουν τις περισσότερες Ελληνικές πόλεις ότι οι Μακεδόνες είναι επικίνδυνοι και θα τις βύθιζαν σε τυραννική σκλαβιά, ενώ οι ίδιοι, πραγματικοί λάτρεις του Ελληνικού πολιτισμού, είναι υπερασπιστές τους. Με τους πιο ισχυρούς Ελληνικούς στρατούς στο πλευρό τους, οι Ρωμαίοι νίκησαν τους Μακεδόνες στις Κυνός Κεφαλές της Θετταλίας, μια εξαιρετικά σημαντική νίκη που άνοιξε τον δρόμο για την εμφάνιση της Ρωμα'ι'κής αυτοκρατορίας.

171-167 π.Χ.: Γ' ΠΟΛΕΜΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΡΩΜΗΣ: Οι Ρωμαίοι εκστρατεύουν με 23.000 άνδρες εναντίον των Μακεδόνων (43.000 άνδρες) και τους συντρίβουν στην μάχη της Πύδνας, βορείως του Ολύμπου.

167-146 π.Χ.: Οι Ρωμαίοι ολοκληρώνουν την κατάκτηση της Ελληνικής χερσονήσου. Μετά την συντριβή των Μακεδόνων, ο επόμενος στόχος των Ρωμαίων ήταν οι Αχαιοί, η μόνη υπολογίσιμη δύναμη στην Ελληνική χερσόνησο. Η ανικανότης των αρχηγών των Αχαιών και η υπεροπλία των Ρωμαίων οδήγησαν σε εύκολη νίκη την νέα υπερδύναμη, που σφράγισε την επικράτησή της με την καταστροφή της Κορίνθου. Για πολλούς αιώνες το όνομα του Ρωμαίου στρατηγού Λεύκιου Μόμμιου, που διέταξε την σφαγή όλων των Κορινθίων και την πυρπόληση αυτής της λαμπρής πόλεως, ήταν συνώνυμο της ανθρώπινης φρικαλεότητος...